Martwe odcinki instalacji wodnych budynków powodują poważne problemy, w tym utrzymujące się dodatnie wyniki badań na obecność bakterii Legionella oraz zwiększoną zachorowalność na legionellozę. Podstawowa wiedza na temat martwych odcinków instalacji, umiejętność ich rozpoznawania oraz radzenia sobie z powodowanymi przez nie problemami pomagają właścicielom budynków ograniczać ryzyko związane z bakteriami Legionella i innymi patogenami w instalacjach wodnych.
„Martwe odcinki” to odcinki rurociągów instalacji wodnej, w których przepływ jest niewielki lub nie występuje wcale, co wynika z konstrukcji lub sposobu eksploatacji systemu. Typowymi przykładami są zaślepione rurociągi, zamknięte połączenia poprzeczne, odpływy w najniższych punktach, przewody wyrównawcze wież chłodzących, przewody obejściowe oraz pomieszczenia lub urządzenia wyłączone z eksploatacji. Rzadko używane krany, prysznice, chłodziarki, wymienniki ciepła oraz pompy również mogą stać się martwymi odcinkami instalacji, w zależności od czasu, przez jaki pozostają wyłączone z eksploatacji.
Biofilmy stanowią ogniwo łączące martwe odcinki instalacji z chorobą legionistów. Biofilmy to siedliska bakterii przytwierdzonych do powierzchni, otoczonych lepką, żelowatą wydzieliną, często nazywaną śluzem. Choć biofilmy początkowo są mikroskopijne, w ciągu zaledwie kilku dni mogą rozrosnąć się do postaci widocznych osadów zarastających powierzchnię. Szeroka gama szkodliwych mikroorganizmów, w tym bakterie Legionella, może namnażać się do wysokich poziomów, ponieważ w obrębie biofilmów są one chronione przed działaniem środków dezynfekcyjnych i biocydów. Skutki obecności biofilmu obejmują korozję, ograniczoną wymianę ciepła, zatykanie się rurociągów oraz trudności w wyeliminowaniu bakterii Legionella w przypadku uzyskania dodatnich wyników badań.
Wieże chłodnicze są główną przyczyną poważnych problemów, takich jak zatkane rury, zmniejszona efektywność wymiany ciepła, korozja mikrobiologiczna i przenoszenie bakterii Legionella. Gromadzenie się osadów oraz zastój wody w przewodach wyrównawczych, układach odpływowych, filtrach bocznych i urządzeniach pracujących w układzie obejściowym sprawiają, że miejsca te sprzyjają powstawaniu biofilmów i namnażaniu się bakterii Legionella. Raz powstałe biofilmy są niezwykle uporczywe i trudne do całkowitego usunięcia, nawet jeśli zostaną poddane działaniu wysoko stężonego chloru lub innych środków dezynfekcyjnych.
Woda stojąca w martwych odcinkach instalacji stwarza idealne warunki do powstawania biofilmów. Bez przepływu wody martwy odcinek nie jest poddawany działaniu środka dezynfekującego ani biobójczego. Bakterie przywierają więc do powierzchni systemu i rozpoczyna się proces tworzenia warstwy biofilmu. Wszelkie nagromadzenia osadów również sprzyjają rozwojowi biofilmu. Powstały biofilm i powiązane z nim mikroorganizmy tworzą środowisko ochronne dla bakterii Legionella, które przedostają się do budynku wraz z wodą źródłową i rozmnażają się do wysokich poziomów. Ostatecznie bakterie Legionella mogą przedostać się do wody i wywołać chorobę.
Raz powstały biofilm jest niezwykle uporczywy i trudny do usunięcia, nawet jeśli zostaną poddane działaniu wysoko stężonego chloru lub innych środków dezynfekcyjnych. Brak przepływu i utrudniony dostęp w celu wyczyszczenia sprawiają, że biofilmy rozwijające się w martwych odcinkach instalacji są szczególnie trudne do usunięcia. Najlepszą strategią jest wyeliminowanie martwego odcinka instalacji. Jeżeli nie jest to praktyczne, wymagane jest połączenie strategii projektowych, operacyjnych i konserwacyjnych, aby rozwiązać problemy z biofilmem wynikające z martwych odcinków instalacji.
Zastój wody związany z próbami ciśnieniowymi nowych instalacji wodnych w budynkach lub nowych odcinków istniejących instalacji sprawia, że są one szczególnie podatne na problemy związane z biofilmem. Nawet po opróżnieniu układu, zalegająca woda może prowadzić do poważnego skażenia biologicznego. Nowe instalacje rurowe oraz ich rozbudowy należy zawsze czyścić i dezynfekować przed uruchomieniem.
Martwe odcinki instalacji wodnych powodują poważne i kosztowne problemy. Należy stosować strategie projektowe, operacyjne oraz konserwacyjne, aby ograniczyć problemy związane z biofilmem w sytuacjach, w których nie można wyeliminować martwych odcinków instalacji. Skontaktuj się z nami już dziś, aby dowiedzieć się więcej o tym, jak rozwiązujemy problemy związane z uzdatnianiem wody i usuwaniem biofilmu.